ล้างแผลอย่างไรให้หายเร็ว ไม่ติดเชื้อ — วิธีทำแผลเบื้องต้นที่ถูกต้อง
แผลถลอก แผลมีดบาด หรือแผลเล็กๆ น้อยๆ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ทุกวัน แต่รู้ไหมว่า การล้างแผลอย่างถูกวิธีในครั้งแรกคือปัจจัยสำคัญที่สุด ที่ตัดสินว่าแผลจะหายเร็ว หายช้า หรือติดเชื้อ บทความนี้ทีมกะทู้คลินิกสรุปขั้นตอนการทำแผลเบื้องต้นที่ถูกต้อง สิ่งที่ไม่ควรทำ และสัญญาณว่าแผลของคุณควรได้รับการดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญ
ขั้นตอนล้างแผลเบื้องต้นที่ถูกต้อง
- ล้างมือให้สะอาดก่อนทุกครั้ง — มือที่ไม่สะอาดคือแหล่งเชื้อโรคอันดับหนึ่งที่จะเข้าสู่แผล
- ห้ามเลือดด้วยการกดแผล — ใช้ผ้าสะอาดหรือก๊อซกดแผลตรงๆ ค้างไว้ เลือดจากแผลทั่วไปมักหยุดภายในไม่กี่นาที
- ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดไหลผ่าน — น้ำสะอาดหรือน้ำเกลือล้างแผล (Normal Saline) คือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับล้างสิ่งสกปรกออกจากแผล ล้างให้นานพอจนแผลสะอาดจริงๆ
- ซับให้แห้งเบาๆ — ใช้ผ้าสะอาดหรือก๊อซซับรอบแผล อย่าถู
- ปิดแผลด้วยวัสดุปิดแผลที่สะอาด — พลาสเตอร์หรือก๊อซปิดแผล และเปลี่ยนเมื่อเปียกหรือสกปรก
สิ่งที่ไม่ควรทำกับแผล
- ห้ามเทแอลกอฮอล์ลงแผลโดยตรง — แอลกอฮอล์ทำลายเนื้อเยื่อและทำให้แผลหายช้าลง (ใช้เช็ดผิวหนังรอบแผลได้)
- ห้ามใช้ยาสีฟัน สมุนไพร หรือของพื้นบ้านทาแผล — เพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อโดยไม่มีประโยชน์ต่อการหายของแผล
- อย่าเป่าแผล — ลมหายใจพาเชื้อโรคจากปากลงสู่แผลโดยตรง
- อย่าปล่อยแผลเปิดเพื่อ “ให้แผลแห้ง” — ความเชื่อนี้ไม่ถูกต้อง แผลที่ปิดด้วยวัสดุที่เหมาะสมและมีความชุ่มชื้นพอดีจะหายเร็วกว่าและเป็นแผลเป็นน้อยกว่า
- อย่าแกะสะเก็ดแผล — สะเก็ดคือเกราะธรรมชาติ แกะแล้วแผลหายช้าและเป็นแผลเป็นมากขึ้น
แผลแบบไหนควรพบแพทย์ตั้งแต่แรก
- แผลลึก แผลกว้าง หรือขอบแผลแยก — อาจต้องเย็บแผล และการเย็บควรทำภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังเกิดแผล ยิ่งเร็วยิ่งดี
- แผลจากสัตว์กัดหรือข่วน — เสี่ยงทั้งการติดเชื้อ บาดทะยัก และพิษสุนัขบ้า ควรพบแพทย์เสมอ
- แผลตะปูตำหรือของแหลมสกปรก — เสี่ยงบาดทะยัก โดยเฉพาะถ้าเข็มกระตุ้นบาดทะยักเกินกำหนด
- แผลในผู้ป่วยเบาหวาน — แม้แผลเล็กก็ไม่ควรรอดูอาการเองที่บ้าน เพราะหายช้าและติดเชื้อง่ายกว่าปกติมาก
- แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกที่มากกว่ารอยแดงเล็กน้อย — โดยเฉพาะแผลพองขนาดใหญ่ หรือแผลบริเวณใบหน้า มือ และข้อพับ
สัญญาณแผลติดเชื้อ — อย่ารอ
หากแผลที่ดูแลอยู่มีอาการเหล่านี้ ควรพบแพทย์หรือมาให้เราดูแผลโดยเร็ว
- ปวดมากขึ้น บวม แดง ร้อน บริเวณแผล
- มีหนองหรือมีกลิ่น
- รอยแดงลามออกจากแผลเป็นทาง
- มีไข้ร่วมด้วย
- แผลไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วัน
ให้ทีมเชี่ยวชาญด้านแผลดูแลต่อ
การปฐมพยาบาลที่ดีคือจุดเริ่มต้น แต่แผลที่ลึก สกปรก หรือมีความเสี่ยง ควรได้รับการล้างแผลและเลือกวัสดุปิดแผลโดยทีมที่เชี่ยวชาญ ที่กะทู้คลินิก เราให้บริการทำแผล ล้างแผล เย็บแผล และฉีดวัคซีนบาดทะยักครบในที่เดียว หากแผลเกิดจากอุบัติเหตุทางรถ สามารถใช้สิทธิ พ.ร.บ. โดยไม่ต้องสำรองจ่ายได้ด้วย (อ่านเพิ่มเติม: เกิดอุบัติเหตุจากรถ ต้องทำอย่างไร?)
เปิดทุกวัน 13.00 – 20.30 น. Walk-in ได้เลย